Nog snel een zwaardere stroomaansluiting aanvragen voor het niet meer makkelijk kan

Welkom in dit liveblog! De economieredactie van NRC houdt je hier op de hoogte van het belangrijkste economische en financiële nieuws.

Tomatentelers overtreden regels rond biociden, 26 boetes

Negentig procent van de tomatentelers gebruikt desinfectiemiddelen en ratten- of muizengif bij de teelt niet op de juiste manier. Dit blijkt uit een steekproef in 2025 van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit bij 29 willekeurig gekozen bedrijven. Slechts een op tien van de gecontroleerde telers hield zich aan alle regels.

De steekproef werd dinsdagmiddag gepubliceerd. Volgens de NVWA zijn dit ernstige overtredingen, die risico’s kunnen opleveren voor mensen en het milieu. 26 bedrijven kregen een boete van de NVWA. Ook gaat de NVWA er met belangenorganisatie Glastuinbouw Nederland over praten.

Overigens zijn de tomaten uit de betrokken kassen en tomaten uit Nederlandse supermarkten onderzocht en daaruit bleek dat ze geen voedselveiligheidsrisico voor consumenten opleverden. Vooral het personeel dat ermee werkt en de natuur in de nabije omgeving lopen risico. Volgens de wet Gewasbeschermingsmiddelen en Biociden zijn veel middelen verboden of mag er maar een maximale hoeveelheid van worden gebruikt.

Tomaten in een kas van een tuinbouwbedrijf.

China past berekening CO2-uitstoot aan en ligt nu (op papier) op koers voor zijn klimaatdoelen

De Chinese uitstoot van broeikasgas koolstofdioxide pakt door een nieuwe rekenmethode flink lager uit. Een nieuwe, niet openbaar gemaakte definitie van ‘koolstofintensiteit’ zorgt voor een gat ter grootte van de totale uitstoot van Duitsland of Zuid-Korea.

Dat blijkt uit een analyse van het onafhankelijke Centre for Research on Energy and Clean Air (CREA), waarover de Financial Times dinsdag als eerste berichtte. Volgens de nieuwe rekenmethode, die met terugwerkende kracht is toegepast, is CO2-uitstoot van China tussen 2020 en 2025 met zo’n 7 procent toegenomen, de helft van een eerder genoemde 14 procent. Volgens de nieuwe cijfers ligt China op koers voor zijn klimaatdoel voor 2030, dat eerder buiten bereik leek.

Koolstofintensiteit is de maat die uitdrukt hoeveel CO2 een land uitstoot per eenheid van het bbp, en zo laat zien hoe schoon de economie is. Die koolstofintensiteit is in China volgens de nieuwe cijfers gedaald met 17,7 procent – dicht bij de 18 procent die het zich in het vorige vijfjarenplan als doel had gesteld. Eerdere berekeningen kwamen uit op een daling van slechts 12,4 procent.

China is grootste vervuiler én vergroener

Hoe China zijn koolstofintensiteit precies berekent, is nooit bekendgemaakt. Maar volgens CREA kwamen de officiële cijfers voorheen goed overeen met een berekening aan de hand van het Chinese bbp en de geschatte uitstoot uit fossiele brandstoffen.

De nieuwe rekenmethode werkt anders. Volgens CREA telt China niet langer de uitstoot mee van fossiele brandstoffen die niet als energiebron worden gebruikt, maar bijvoorbeeld als grondstof. Zo komt er bij productie van plastic uit nafta veel CO2 vrij, die nu niet langer meegeteld wordt. Daarnaast lijkt China nu wél de uitstoot mee te tellen van industriële processen waarbij geen fossiele brandstoffen worden gebruikt, zoals de cementproductie.

De cementindustrie is de afgelopen jaren door de aanhoudende Chinese vastgoedcrisis gekrompen, terwijl de chemische industrie – waarvan veel uitstoot nu uit de berekening verdwijnt – juist is gegroeid, merkt CREA op. Netto levert de nieuwe methode een daling op van zo’n 700 miljoen ton CO2 per jaar, ongeveer de uitstoot van Duitsland of Zuid-Korea.

CREA noemt de aangepaste berekening een „afzwakking van China’s klimaatdoelen, en een bron van meer onzekerheid bij het monitoren van vooruitgang”.

Op klimaatgebied is China tegelijkertijd een grote vervuiler en een grote vergroener. Het land is goed voor ongeveer een derde van de wereldwijde uitstoot van CO2, waarvan een groot gedeelte afkomstig is van kolen. Maar China is ook de grootste producent van groene stroom, voornamelijk uit zonne- en windenergie. Het land wil in 2060 klimaatneutraal zijn.

Windmolens bij een bouwterrein in Zhangjiakou, in de Chinese provincie Hebei. China is ’s werelds grootste producent van duurzame energie, maar ook de grootste uitstoter van broeikasgassen.

Voorzitter oliereus BP weggestuurd na gedragsproblemen

Voorzitter Albert Manifold van de Britse oliereus BP is weggestuurd. De raad van bestuur van BP heeft „unaniem besloten dat Manifold met onmiddellijke ingang niet langer voorzitter en directeur zal zijn”, staat in een BP-persbericht, vanwege „ernstige zorgen” rondom toezichts- en gedragsproblemen. Vooralsnog is er niet veel bekend over de aard van die zorgen.

Kort na de aankondiging daalde de koers van het oliebedrijf met 9 procent – al herstelde die zich daarna met 6 procent.

Afgelopen April kwam Albert Manifold (63) al in opspraak, omdat hij en zijn collegabestuurders  een resolutie van de activistische aandeelhouder Follow This en een aantal pensioenfondsen weigerden op de agenda te zetten. „Die weigering leidde ertoe dat een aantal pensioenfondsen al had aangegeven tegen de herbenoeming van Manifold te stemmen”, schreef collega Daan van Lent daarover. „Ook sommige stemadviesbureau’s voor institutionele beleggers hadden een negatief stemadvies gegeven. „

Manifold is pas afgelopen oktober benoemd tot voorzitter. BP gaat nu op zoek naar een nieuwe voorzitter, tot die tijd neemt BP-oudgediende Ian Tyler de werkzaamheden over.

Belastingdienst: ‘PostNL misbruikt marktpositie’

Wie gaat op termijn de blauwe brieven van de Belastingdienst bezorgen? De verkeersboetes van het Centraal Justitieel Incassobureau? En de dwangbevelen, rechtbankuitspraken en andere aangetekende post van overheidsinstanties?

PostNL zou dat graag blijven doen. De post van de rijksoverheid is goed voor circa 274 miljoen poststukken per jaar, naar schatting 7 procent van het volume van PostNL. Dat is een belangrijk contract in een tijd waarin steeds minder post wordt verstuurd. Maar overeenstemming over een nieuw bezorgcontract hebben PostNL en de Belastingdienst – plus 101 andere overheden – is nog niet bereikt.

Sterker, al twee keer mislukte de openbare aanbesteding van het rijkspostcontract (met een waarde tussen 673 en 854 miljoen euro voor vier jaar). Naar nu blijkt staakte de Belastingdienst, die optreedt namens de andere rijksoverheden, in december 2025 de openbare aanbesteding.

De belangrijkste reden: de Belastingdienst vindt dat PostNL misbruik maakt van zijn positie op de zakelijke postmarkt. Dat staat in een vertrouwelijke brief waarover het FD dinsdag het eerst schreef; NRC heeft de brief inmiddels ook. Deze week zou de deadline zijn voor de aanbesteding van het rijkspostcontract.

Sinds de overname van Sandd in 2019 heeft PostNL de facto een monopolie op de brievenpost in Nederland. In tegenstelling tot de markt voor consumentenpost is de zakelijke post nauwelijks gereguleerd in Nederland. De Belastingdienst, zo werd dinsdag bekend, heeft melding gemaakt van „vermeende marktverstoring” bij de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Overigens oordeelde het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb), de hoogste bestuursrechter van Nederland, op 2 december 2025 dat de overname van Sandd onrechtmatig was en het ministerie van Economisch Zaken de vergunning voor de overname nooit had mogen verlenen.

Volgens de Belastingdienst gebruikt PostNL zijn „aanmerkelijke marktmacht” om zijn voorwaarden van de zakelijke postmarkt eenzijdig te dicteren, wat volgens de dienst neerkomt op een „doelbewuste belemmering van gezonde concurrentie”. Het grootste probleem is het oprekken van de bezorgtermijn en de bezorgzekerheid. Vanaf medio juli moet PostNL 90 procent de consumentenpost binnen 48 uur bezorgen, en niet langer 95 procent binnen 24 uur. Een jaar later staat het ministerie van Economische Zaken, dat gaat over de post, zelfs een bezorging binnen 72 uur toe. Dat is overigens ook de norm in veel andere Europese landen.

De nieuwe norm geldt weliswaar uitsluitend voor de consumentenpost, maar PostNL wil dit gelijktrekken met zijn bezorgtermijn voor (ongereguleerde) zakenpost. Dit tot onvrede van de Belastingdienst, de overige rijksoverheden en commerciële verzenders van zakelijke post(banken, verzekeraars, uitgevers). In de aanbesteding van de rijkspost ging het nog om een tweedaagse bezorging.

Een groep van regionale postbedrijven dingt ook mee naar (een deel van) de rijkspostbezorging, maar die kleinere bezorgdiensten zijn voor een deel afhankelijk van het netwerk van PostNL. Post voor ontvangers buiten hun verzorgingsgebied geven ze mee aan de postbodes van grote concurrent PostNL. Dat maakt de bezorgzekerheid van de regionale postbezorgers onzeker, aldus de Belastingdienst in zijn brief van december. De regioverpreiders kunnen bezorging binnen 48 uur immers niet aanbieden als PostNL, waarvan zij deels afhankelijk zijn, dat niet meer beschikbaar stelt. Ook om die reden heeft de dienst een nieuwe aanbesteding uitgeschreven; die sluit over twee weken, op 9 juni.

Consumentenbond: thuisgemaakte koffie duurder dan ooit, kijk ook eens bij de drogist

Iced matcha latte to go, 6 euro. Golden latte op het terras, 5 euro. Een chai na het eten in een restaurant, ook zoiets. ‘Ja, zo lopen de kosten hard op, vroeger zetten wij gewoon koffie thuis’, hoor ik mijn ouders nog zeggen. Maar ook de koffie thuis is duurder dan ooit, berekent de Consumentenbond.

Koffie in de supermarkt is in vijf jaar tijd gemiddeld 74 procent duurder geworden. „Een kop koffie kost, afhankelijk van het koffiesysteem, gemiddeld 0,16 tot 0,38 euro”, valt te lezen in de prijspeiling. Nog steeds niet te vergelijken met een matcha buiten de deur, maar toch. De Consumentenbond keek naar filterkoffie, koffiebonen, koffiepads en koffiecups voor een Nespresso-systeem. De prijsstijgingen verschillen per supermarkt.

De prijsstijgingen worden onder meer veroorzaakt door tegenvallende oogsten in Brazilië en Vietnam. En deels door strengere duurzaamheidseisen die de Europese Unie oplegt. „Producenten moeten investeren in duurzamere teelt en betere arbeidsomstandigheden. Dat is een positieve ontwikkeling, maar de kosten ervan berekenen fabrikanten door aan consumenten.”

De Consumentenbond raadt aan om voor koffie vaker bij de drogist binnen te lopen. Daar zijn A-merken vaak nog voor een lagere prijs te koop dan in de supermarkt.

Koffie thuis is duurder dan ooit.

Vakbonden krijgen hun zin: kabinet schrapt plan om pensioenleeftijd sneller te verhogen

Het kabinet is niet langer van plan de AOW-leeftijd te verhogen. Dat bevestigen ingewijden aan NRC na eerdere berichtgeving van RTL Nieuws. Met het afschaffen van dit plan wil minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken en Werkgelegenheid, D66) de vakbonden overtuigen om terug aan de onderhandelingstafel te komen.

De coalitie was voornemens Nederlanders een jaar langer te laten werken voor ieder jaar dat ze gemiddeld langer leven. Met een verwachte opbrengst van jaarlijks 2,7 miljard euro (vanaf 2031) was die maatregel een van de omvangrijkste plannen van het kabinet om de begroting voor de komende jaren in balans te houden.

Maar direct klonk veel kritiek. Vakbonden FNV, CNV en VCP eisten dat het plan werd ingetrokken, anders zouden grote demonstraties en stakingen volgen. Bij het pensioenakkoord van 2019 was het trager laten meestijgen van de AOW-leeftijd met de levensverwachting voor de vakbonden juist een voorwaarde geweest om in te stemmen met de hervorming van het pensioenstelsel.

Ook de Eerste en Tweede Kamer namen moties aan die het kabinetsplan naar de prullenbak verwezen.

Hans Vijlbrief, minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, tijdens het wekelijkse vragenuur in de Tweede Kamer op 12 mei 2026.

Leestip voor de lunch: krijgt de Nederlandse waterstofeconomie vorm?

Al jaren wordt groene waterstof gezien als onmisbare schakel in de energietransitie. Maar een helemaal nieuwe energiedrager introduceren, inclusief infrastructuur, is een gigaklus en de afgelopen jaren gingen veel aangekondigde investeringen toch niet door.

Maar wie inzoomt, ziet hier en daar toch wat gebeuren in de keten; op gebied van productie, transport én opslag van waterstof. Hoe staat Nederland er nu voor, en gaat die groene-waterstofeconomie er nog komen?

Met die vragen in ons achterhoofd werken energiecollega Laura Wismans en ik aan een driedelige serie over waterstof. De eerste aflevering, over productie, is afgelopen weekend verschenen en laat zien dat ná de aanvankelijke waterstofhype en de daaropvolgende waterstofwanhoop er nu weer hoop gloort aan de horizon.

De gas- en olieprijzen stijgen weer na nieuwe aanvallen op Iran

Tja, wanneer schommelen de gas-en olieprijzen tegenwoordig niet? Na een forse daling afgelopen Pinksterweekend (toen gingen berichten rond dat de Verenigde Staten en Iran bijna met een nieuw vredesakkoord zouden komen), is de Europese gasprijs vandaag weer gestegen (na nieuwe aanvallen door Israël en de VS). Maandag was de prijs op de gasbeurs in Amsterdam, TTF, met 6 procent gedaald. Vandaag klom die weer met 4 procent, naar ruim 47 euro per megawattuur.

Afgelopen nacht voerden de VS aanvallen uit in het zuiden van Iran, op  raketlanceerinstallaties en Iraanse boten die mogelijk mijnen zouden kunnen leggen. ‘Zelfverdediging’, zegt Washington. Volgens de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio is een vredesakkoord op korte termijn nog steeds mogelijk.

En hoe zit het met de olieprijs? Die stijgt mee, met ongeveer 3 procent, en tikt weer bijna de 100 dollar per vat aan.

Al sinds het uitbreken van de Iranoorlog eind februari stijgen en schommelen de brandstoffenprijzen flink. Daar kunnen we hier in dit ecoblog iedere dag wel iets over melden. Meerdere landen overwegen een overwinstbelasting bij oliebedrijven in te voeren en met dat geld kwetsbare huishoudens te steunen. Die bedrijven profiteren van de hoge prijzen, terwijl sommige huishoudens in de knel komen.

Schepen voor anker in de Straat van Hormuz gezien vanuit Oman.

Is er een markt voor elektrische luxe-auto’s? Ferrari denkt van wel

En als je dan tóch een aansluiting voor je laadpaal hebt weten te bemachtigen (zoals we eerder vandaag in dit blog beschreven), kun je er net zo goed een Ferrari mee opladen. De eerste elektrische Ferrari ooit dan wel: Luce (licht in het Italiaans), gisteren gepresenteerd in Rome.

Het ontwerp komt van voormalig Apple-hoofdontwerper Jony Ive en volgens autoblad Autovisie is zijn stempel duidelijk terug te zien in het interieur. „Centraal staat een groot display dat door de combinatie van glas en aluminium bijna oogt als een Apple-product. In het scherm zit zelfs een geïntegreerde klok verwerkt die niet alleen de tijd weergeeft, maar bijvoorbeeld ook rondetijden op het circuit kan meten.”

Op sociale media zijn de reacties tot nu toe gemengd. „Wanneer je technologie gebruikt die een sprong voorwaarts maakt, moet het ontwerp dat ook doen”, zei Ferrari-CEO Benedetto Vigna daarover tegen de Britse zakenkrant Financial Times.

Ook is de markt voor elektrische auto’s van luxemerken onzeker. Andere luxemerken, zoals Porsche en Lamborghini zwakten hun elektrificatieplannen af, onder meer door de handelsoorlog van Trump. „Dit is vanuit Ferrari’s oogpunt een grote investering in een product waarvan de markt op dit moment nog niet echt vaststaat”, volgens Angus MacKenzie, hoofd van de internationale redactie van MotorTrend, tegen The New York Times. „Je kunt gerust zeggen dat ze nerveus zijn.”

Veel Ferrari-rijders geven doorgaans de voorkeur aan benzine-auto’s, aldus FT. Met een apparaat om de optredende geluiden te versterken (niet te faken) hoopt Ferrari in ieder geval een deel van de kritiek op elektrische auto’s weg te nemen.

Al verwachten ze bij het automerk (ook) een nieuwe doelgroep aan te spreken met de Luce. Volgens de zakenkrant was de helft van de genodigden bij de lancering geen Ferrari-rijder, terwijl dat percentage normaal tussen de 10 en 20 procent ligt. Voor de nieuwe doelgroep is de geluidversterker ook uit te zetten, overigens.

De nieuwe elektrische auto van Ferrari, de Luce

Nog snel een zwaardere stroomaansluiting aanvragen voor het niet meer makkelijk kan

Goedemorgen, op deze warme dag!

Nog even snel een zwaardere aansluiting aanvragen voor een warmtepomp of een laadpaal voor de elektrische auto. Veel huishoudens doen dat vóór 1 juni, meldt De Telegraaf, omdat zij vrezen die zwaardere aansluiting daarna moeilijker te kunnen krijgen.

Afgelopen april maakten netbeheerders bekend dat aanvragen voor een nieuwe of zwaardere aansluiting voor huishoudens in een groot deel van Utrecht vanaf 1 juli op een wachtlijst komen.

Ook op andere plekken in het land worden huishoudens zenuwachtig. „We zien een sterke toename van het aantal aanvragen”, bevestigt een woordvoerder van de regionale netbeheerder Enexis, actief in Groningen, Drenthe, Overijssel, Noord-Brabant en Limburg aan persbureau ANP.

Wat we verder hebben gelezen afgelopen Pinksterweekend:

Paus Leo XIV riep maandag in zijn encycliek Magnifica humanitas (‘prachtige menselijkheid’) leiders op om mensen te beschermen tegen de gevolgen van kunstmatige intelligentie (AI). De encycliek is „zeker geen verwerping van technologie en AI – de paus erkent voordelen van technologie, maar plaatst er wel belangrijke kanttekeningen bij”, schrijft onze Italië-correspondent Ine Roox. „Technologie vergroot onze toegang tot kennis en communicatie, maar wel met het risico op propaganda. Wetenschappelijke en technologische vooruitgang, zelfs op medisch gebied, is voor de overgrote meerderheid van de mensen dan weer niet makkelijk toegankelijk, zoals nog bleek tijdens de pandemie stelt de encycliek.”

Milieu-activiste Marjan Minnesma is afgelopen weekend overleden. In 2015 won zij de eerste klimaatrechtszaak tegen de overheid, een startschot voor andere klimaatzaken wereldwijd. De activiste werd 59 jaar.

Na Lufthansa en KLM kondigt nog een luchtvaartmaatschappij aan vluchten te schrappen door de hoge kerosineprijzen. Dit keer gaat het om de nationale luchtvaartmaatschappij van Marokko, Royal Air Maroc, op een aantal routes van en naar Afrika en Europa, meldt het Het Financieele Dagblad. KLM schrapte vorige maand al tachtig retourvluchten voor de meivakantie. Ook het Duitse Lufthansa  dunde zijn vliegschema uit voor de zomer.

Vooral jongeren blijven achter bij het maken van beleggingskeuzes, schreef de AFM (Autoriteit Financiële Markten) afgelopen week in het rapport ‘Sector in beeld pensioenen 2026’, gebaseerd op data over 2024. Door de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel kunnen steeds meer deelnemers zelf beleggingskeuzes maken. In 2024 ging het om ruim een derde van de deelnemers. „Uit de data blijkt dat slechts een klein deel kiest voor een afwijkend beleggingsprofiel of zelf een beleggingsmix samenstelt, valt te lezen in het persbericht bij het rapport. „Vooral jongeren doen dit nauwelijks, terwijl zij juist nog een langere beleggingshorizon hebben.”

Verder vandaag: De Nederlandsche Bank (DNB), het Centraal Planbureau (CPB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) informeren de Tweede Kamer over de grote risico’s voor het Nederlandse financiële stelsel. Het zal onder meer gaan over de gevolgen van de oorlog in Iran.

Elektrische auto laadt op aan de laadpaal.

Chinese moederbedrijf Nexperia eist 1 miljard schadevergoeding van Europese divisie

Wingtech, het Chinese moederbedrijf van chipmaker Nexperia, eist bij een rechter in China een schadevergoeding van 8 miljard renminbi, ruim 1 miljard euro. Dat maakte het bedrijf vrijdag bekend via een melding bij de beurs in Shanghai.

De aanklacht is gericht tegen de Europese dochterbedrijven en de drie Europese bestuurders die in oktober vorig jaar naar de Ondernemingskamer stapten om hun topman Wing te laten schorsen. Sindsdien is Nexperia, dat chips in Europa maakt en in Azië verpakt, verscheurd door een intern conflict: de Chinese en Europese tak opereren los van elkaar, en de eigenaar is de controle over zijn aandelen kwijt.

Topman Zhang Xuezheng (Wing) is door de Ondernemingskamer geschorst, op verdenking van mismanagement. Hij zou Nexperia-geld willen gebruiken om een van zijn andere ondernemingen, een chipfabriek, voor een faillissement te behoeden.

Wing wilde in eerste instantie met Nexperia in Europa uitbreiden, maar het recente kille geopolitieke klimaat verpestte die plannen. Onder druk van Amerikaanse exportrestricties maakte de Chinese topman in de zomer van 2025 aanstalten om de Nexperia-activiteiten in Europa af te bouwen. Dat druiste in tegen Wings afspraken met het ministerie van Economische Zaken. Eind september 2025 greep Vincent Karremans, toenmalig demissionair minister van Economische Zaken, in: hij bevroor Nexperia met een noodwet.

Als reactie daarop nam Wingtech de controle over van de Chinese Nexperia-fabriek en vervolgens blokkeerde de Chinese overheid de export van Nexperia-chips. Dat zorgde voor ernstige problemen in de auto-industrie, Nexperia’s grootste klant. Zowel de exportrestrictie als de noodwet zijn opgeschort, maar de strijd tussen de Chinese holding en het Nederlandse hoofdkantoor gaat door.

Volgens de nieuwe Wingtech-aanklacht hebben de Europese Nexperia-tak en de drie bestuurders „actief aangezet tot, uitgevoerd of geholpen bij de uitvoering van de discriminerende beperkende maatregelen, waardoor de eisers onherstelbare en enorme schade hebben geleden”.

De Chinese holding wil dat Nexperia de zaak bij Ondernemingskamer weer intrekt. Wingtech zegt daarnaast het slachtoffer te zijn van discriminatie onder de Chinese wet tegen buitenlandse sancties. Met die wet, die in 2021 werd geïntroduceerd en in april werd bijgewerkt, kan de Chinese overheid bedrijven en individuen verbieden mee te werken aan buitenlandse sancties die zij niet legitiem vindt.

Dat het bedrijf juist deze wet aanhaalt, is opvallend, omdat die eerder nooit was gebruikt. Op 4 mei droeg het Chinese ministerie van Handel Chinese banken en andere bedrijven op de Amerikaanse sancties tegen vijf Chinese olieraffinaderijen te negeren. Die hadden de Verenigde Staten ingesteld omdat de Chinese raffinaderijen nog altijd Iraanse olie zouden verwerken. Het is een voorbeeld van hoe bedrijven tussen Chinese en Amerikaanse overheidsorders ingeklemd kunnen raken.

Wingtech laat weten dat de zaak in behandeling is genomen, maar dat er nog geen zitting heeft plaatsgevonden.

Nexperia BV, de Europese tak, benadrukt dat de procedure bij de Ondernemingskamer ernstig wanbeheer moest voorkomen: „Het is nooit de bedoeling geweest om de belangen van de aandeelhouders van Wingtech te schaden, of van onze klanten en partners wereldwijd. We zijn naar de Ondernemingskamer gestapt om de continuïteit van de levering aan het wereldwijde klantenbestand, ook in China, te herstellen na ernstige verstoringen door het Chinese management.”

Wingtech heeft nog niet gereageerd op uitnodigingen voor een „open dialoog” om tot een oplossing te komen, stelt de chipmaker.

Het juridische getouwtrek rondom Nexperia gaat in Nederland ook door. Er loopt een Ondernemingskamer-onderzoek naar mismanagement, dat nog enkele maanden kan duren. Wingtech eist ook nog 8 miljard dollar schadevergoeding van de Nederlandse staat. Daarnaast dient binnenkort een rechtszaak waarmee Wingtech de drie Europese bestuurders wil oproepen om te getuigen. Zo zou duidelijk moeten worden of ze onder één hoedje speelden met Economische Zaken, zoals Wingtech beweert.

Kabels in het hoofdkantoor van Nexperia in Nijmegen.

In de zaak van Milieudefensie tegen Shell gaat het ineens heel veel over een Duitse rechtszaak

Bij de Hoge Raad in Den Haag vindt vandaag de cassatiezitting plaats in de zaak van Milieudefensie tegen Shell. De partijen hebben vanochtend hun pleidooien gehouden en na een (lunch)pauze mogen ze nu nog kort op elkaar reageren.

Wat de belangrijkste standpunten van Milieudefensie en Shell zijn en de nadruk die zij tijdens deze cassatiezitting leggen is te lezen in dit stuk:

De twee hoofdpartijen kregen elk een uur voor hun pleidooi. En er was nog een derde partij, de stichting Milieu en Mens. Deze stichting heeft zich tijdens het hoger beroep bij de zaak gevoegd, en mocht van de het gerechtshof ook meedoen. Milieu en Mens is voor veel mensen onbekender dan de andere partijen in deze zaak. De stichting is opgericht met het doel een interventie te plegen in de zaak tussen Milieudefensie en Shell, en heeft zich aan de zijde van Shell gevoegd omdat het net als Shell van mening is dat een rechter geen reductienormen aan een bedrijf op zou moeten leggen.

In zijn pleidooi van 20 minuten, een stuk korter dus dan de andere partijen, vertelde advocaat Caspar Janssens dat er in de zaak tussen deze twee partijen ook aan veel andere belangen voorbij gegaan wordt. Het klimaatprobleem is zo veelomvattend, of „polycentrisch”, in de woorden van Janssens, dat het gevaarlijk is grote maatregelen op te leggen alleen met de belangen van Shell en Milieudefensie in het achterhoofd. De stichting vreest dat als Shell een strikte uitstootreductie opgelegd wordt de maatschappij negatieve gevolgen zal ondervinden, dat energieprijzen bijvoorbeeld verder zullen stijgen.

Tijdens de zitting is meermaals een rechtszaak uit Duitsland aangehaald. Zowel Shell als Milieu en Mens begon erover. Die was aangespannen tegen BMW en Mercedes en de eis was dat brandstofmotoren eerder dan de EU voorschrijft uitgefaseerd moesten zijn. De hoogste rechter in Duitsland concludeerde afgelopen maart dat het niet aan de rechter is zoiets op te leggen, maar aan de overheid. Welkome jurisprudentie voor Shell en ook Milieu en Mens, want het is precies de redenering die centraal staat in hun pleidooi.

De advocaat van Milieudefensie, door de advocaat-generaal uitgenodigd ook iets te zeggen over de Duitse zaak, meent dat deze zaak niet zomaar te vergelijken is met de zaak tegen Shell. In de Duitse zaak wordt volgens hem een gerechtelijke hink-stap-sprong gemaakt tussen rechtsgronden die hier niet allemaal spelen. De rechter zou in de zaak ook gezegd hebben dat het aansprakelijkheidsrecht, dat Milieudefensie ook aanhaalt in deze zaak tegen Shell, wel grond biedt om bescherming te bieden tegen klimaatverandering en inbreuk op het milieu.

Advocaat Roger Cox en Winnie Oussoren van Milieudefensie voorafgaand aan de zitting in de Hoge Raad.

Opvolging van topman Dolf van de Brink bij Heineken nog niet rond: financieel directeur tijdelijk de baas

Nog iets meer dan een week, dan trekt Dolf van den Brink na zes jaar de deur van de bestuurskamer van brouwer Heineken achter zich dicht. De topman houdt er per 1 juni echt mee op, en dat kondigde hij ruim van tevoren (half januari) aan. Normaal gesproken meer dan genoeg tijd om een opvolger te vinden, zou je zeggen. Maar nee.

Namens de Raad van Commissarissen van de brouwer maakte president-commissaris van Heineken Peter Wennink (ex-ASML) vandaag bekend dat het niet gelukt is om op tijd een vervanger te vinden voor Van den Brink. In plaats van een nieuwe ceo, worden vanaf 1 juni de honneurs waargenomen door de enige overgebleven bestuurder, financieel topman Harold van den Broek. Er wordt niet overwogen om een ​​interim-topman aan te stellen, aldus Wennink. De RvC zal het bestuur en het management zo lang als nodig bijstaan.

Wennink presenteert de vertraging, toch een blamage voor een mondiaal opererend concern, alsof het de normaalste zaak van de wereld is: „Het selectieproces voor de opvolger van Dolf verloopt voorspoedig en zal naar verwachting binnenkort worden afgerond; tot die tijd blijft elke externe reactie speculatief. (…) De raad van commissarissen heeft er vertrouwen in dat het managementteam de continuïteit kan waarborgen en het momentum kan behouden tijdens een eventuele overgangsperiode.”

Wennink zwaait („namens alle collega’s”) al wel vast de vertrekkende topman uit: „Ik wil Dolf bedanken voor zijn 28 jaar dienstverband bij het bedrijf, waaronder de laatste zes jaar als CEO. Zijn bijdrage is van grote betekenis geweest en de raad van commissarissen waardeert zijn strategisch leiderschap en toewijding.”

Vertrekkend Heineken-topman Dolf van den Brink blijkt erg moeilijk op te volgen

ECB-baas Lagarde: De inflatie is nu hoog door de energiecrisis, maar op de lange termijn valt het mee

Het zijn economisch lastige tijden voor (monetaire) beleidsmakers. Eerder deze week maakte de Europese Commissie zorgelijke cijfers bekend over de stand van de Europese economie: de groei vlakt af, de inflatie loopt op, en dat allemaal omdat de Straat van Hormuz dicht zit en er miljoenen vaten olie per dag niet verscheept kunnen worden. Economen spreken dan van stagflatie, een doemscenario waarbij alles duurder wordt zonder dat daar economische groei bij komt kijken. Beleidsmakers nuanceren dat spookbeeld uit de jaren zeventig: zo’n vaart zal het niet lopen, stellen zij.

Tijdens een informele top van ministers van Financiën van alle eurolanden in de Cypriotische hoofdstad Nicosia mengde vandaag ook ECB-president Christine Lagarde zich in het stagflatiedebat. Zij erkende dat de energiecrisis de inflatie opdrijft en dat dat de economie onder druk zet. Maar de inflatieverwachtingen op de lange termijn blijven „grotendeels stabiel”. De Europese Commissie verwacht dat de inflatie dit jaar op 3,1 procent uitkomt en volgend jaar op 2,4 procent.

„De gevolgen van de crisis voor de inflatie en de economische activiteit op de middellange termijn zullen afhangen van de intensiteit en duur van de energieprijsschok en de omvang van de indirecte effecten”, zei Lagarde. De ECB hield op de laatste rentevgeradering de belangrijkste rentetarieven ongewijzigd. Als de inflatie oploopt, zou de ECB normaal gesproken de rente moeten verhogen: dat maakt geld lenen duurder, remt de economische groei af en daarmee de inflatie. In tijden van economische stilstand is die afweging lastiger, omdat de ECB de Euroepse economie daarmee in een recessie kan duwen.

De volgende rentevergadering van de ECB is op 11 juni. Lagarde wilde daar niet op vooruitlopen: „We zijn vastbesloten het monetaire beleid zo vorm te geven dat de inflatie zich op middellange termijn stabiliseert op onze doelstelling van 2 procent.”

Eerder al waarschuwden andere centralebankiers, onder wie DNB-president Olaf Sleijpen, voor de zogenoemde tweede orde-effecten van hoge energieprijzen. Die vertalen zich in hogere kosten voor zo ongeveer alles. En ze kunnen zich in de economie ‘verankeren’ als ook de looneisen omhoog gaan om de gestegen kosten voor levensonderhoud te compenseren.

President Christine Lagarde van de ECB tijdens haar toespraak in de Cypriotische hoofdstad Nicosia.

Mijn rekenkracht, mijn regels

De grote socialemediaplatformen kennen we allemaal. Ze hebben in de regel één oprichter, baas en daarmee gezicht. Naar hoe ze technisch functioneren en hoe de algoritmen zijn afgesteld is het ten dele gissen, want dat is bedrijfsgeheim. Dat is onbevredigend, maar wel lekker overzichtelijk.

Schrijven over de fediverse (een samentrekking van ‘federatie’ en ‘universe‘) zou wel eens het tegenovergestelde kunnen worden. Weinig gebruikers, techniek die open en bloot ligt en geen overduidelijke hoofdpersonen om het over te hebben. Mede daardoor ben ik best een beetje huiverig over het journalistieke project waaraan ik begin.

Stap één daarin is dit verhaal, waarin ik uitleg waarom ik dat toch wil doen. Hierna moet ik het concretiseren. En dus keuzes maken. Welk protocol wil ik gaan gebruiken voor dit sociale medium en waarom? Wat zijn de verschillen tussen Bluesky en Mastodon. Zijn die belangrijk of is het een soort stammenstrijd op de millimeter binnen een progressieve techbubbel? Oh, en wat is een protocol eigenlijk? Daarover gaat het tweede verhaal, waarmee ik nu aan de slag ga.

De grotere verhalen komen op nrc.nl. Tussenstappen in onze technieuwsbrief Broncode – die vandaag ook over dit project gaat – en op die verdraaide socials.

Goedkoop zomerticket voor de trein vanaf 21 juni beschikbaar, zegt het kabinet

Het hele land doorkruisen met de trein voor 49 euro per maand. Het plannetje waarmee PRO-leider Jesse Klaver onlangs een deel van de hogere benzineprijzen voor burgers wilde compenseren, wordt vanaf 21 juni bewaarheid. Reizigers kunnen een maandabonnement kopen voor die prijs en in de daluren onbeperkt met de trein reizen. Normaal kost zo’n abonnement 127,95 euro. De zomerkorting loopt tot 1 september en kost de overheid in totaal naar verwachting 118 miljoen euro, meldt het ANP. Dat is korter dan het oorspronkelijke voorstel van drie maanden.

Om de korting voor de zomer te kunnen laten ingaan, moeten de Tweede en Eerste Kamer nog akkoord gaan met zowel een wijziging van de begroting van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat als het Klimaat en Energiefonds. De korting betaalt het kabinet onder andere uit een potje voor de verduurzaming van het openbaar vervoer (38 miljoen euro). Ook bezuinigt het kabinet op nucleair onderzoek (48 miljoen euro), bedoeld om kennis op te bouwen over stralingsbescherming en radioactief afval. Dat laatste is saillant gezien de ambities van het kabinet om veel meer kerncentrales te bouwen.

Het ministerie gaat ervan uit dat maximaal 500.000 mensen gebruik zullen maken van het goedkope ticket. Het gaat dan deels om mensen die nu al een maandabonnement voor de daluren hebben (Flex Dal Vrij) plus een schatting van het aantal mensen dat het goedkope ticket zal gaan aanschaffen. Het ticket geldt zowel voor de NS-treinen als regionale vervoerders.

Klavers plan echoot het zogenoemde Deutschland-ticket, een maatregel die de Duitse regering in 2022 nam om de hoge brandstofprijzen als gevolg van de Russische invasie in Oekraine te dempen. Reizigers konden van juni tot september 2022 voor 9 euro per maand gebruik maken van al het regionale openbaar vervoer in Duitsland (bus, tram, metro en het Duitse equivalent van de Nederlandse sprinters). Het experiment werkte zo goed dat het ticket werd verlengd, aanvankelijk voor 49 euro per maand, inmiddels betalen Duitsers 63 euro per maand.

Dit bericht is vrijdag om 12.40 geactualiseerd.

Voor 49 euro in de daluren een hele maand met het openbaar vervoer. Dat plan wordt op 21 juni daadwerkelijk ingevoerd.

Nieuwe voorman werkgevers zegt kabinet de wacht aan over 6 miljard aan bezuinigingen op sociale zekerheid

Goeie zet van de collega’s van De Telegraaf om al zo snel een interview aan te vragen met de nieuwe baas van werkgeversvereniging VNO-NCW. Het „snurkende VVD-lid” Coen van Oostrom, die pas sinds begin maart aan het roer staat bij de machtige werkgeverslobby, neemt geen blad voor de mond over de bezuinigingen van het minderheidskabinet Jetten (D66, VVD en CDA).

Volgens hem moet het hele onderwerp AOW van tafel. Het kabinet wilde de AOW-leeftijd sneller verhogen (geraamde opbrengst 2,7 miljard euro), maar vond meteen een Kamermeerderheid tegenover zich die dat niet wilde. Ook de FNV had zich al tegen de verhoging gekeerd, en nu volgen ook de werknemers. Van Oostrom: ,,Er zijn over de AOW afspraken in de polder gemaakt. En mijn voorgangers hebben daar hun handtekening onder gezet. Ik voel me er dus absoluut aan gecommitteerd. Afspraak is afspraak. De AOW moet daarom van tafel. (…) Misschien dat we ooit in het kader van ons belastingstelsel kunnen praten over die fiscalisering van de AOW. Maar nu moet het hele onderwerp AOW in de ijskast, doe die ijskast op slot en vries de sleutel in. We hebben genoeg andere problemen.”

Juist de fiscalisering van de AOW (mensen via de belastingen laten meebetalen aan de AOW waar ze al recht op hebben) was één van de oplossingen waar Den Haag aan dacht om de geblokkeerde AOW-leeftijdsverhoging budgettair te compenseren, schreven collega’s Eline Nugteren en Marko de Haan laatst. Een slecht idee, vindt VNO-NCW.

En daar blijft het niet bij. Van Oostrom vindt dat het kabinet aan de verkeerde kant begonnen is door ruim 6 miljard euro te willen bezuinigen op de sociale zekerheid. Hij stelt dat Nederland moet investeren in een groeiagenda om de economische groei op 2 procent te krijgen. Gebeurt dat niet, zegt hij, pas dan moet je gaan snijden in de sociale zekerheid. Terwijl die bezuinigingen niet nodig zijn als je die groei op orde zou krijgen.

Over de aangekondigde bezuinigingen op de WIA (arbeidsongeschiktheid) en de WW (werkloosheid) zegt hij: „We hebben veel grotere problemen op dit moment. Er is een crisis gaande in het Midden-Oosten. Dus alles wat we op dit moment doen, al die getallen van het ministerie van Financiën om de begroting sluitend te krijgen, die kloppen straks niet meer. Ik wil niet zeggen dat ze de prullenbak in kunnen, maar ze komen wel in een heel ander daglicht te staan. De inflatie loopt op, de economische groei neemt af. Waar wij het over moeten hebben, is de weerbaarheid van Nederland. In financiële zin, op het gebied van energie en andere dingen. En dan kunnen we daarna ruzie gaan maken of die bezuiniging dan 6 miljard moet zijn of een ander getal.”

Samen met de eveneens net begonnen vakbondsvoorman Hans Spekman lijkt Van Oostrom van plan om ‘de polder’ weer een stevige rol te geven in het debat over de toekomst van de Nederlandse economie. Hij wil een „breed akkoord” sluiten over investeringen en ondernemerschap. „We moeten ervoor zorgen dat de Nederlandse economie weer 2 procent per jaar gaat groeien. Door een oplossing voor stikstof, netcongestie, lagere regeldruk, snellere procedures. (…) Het zou ideaal zijn als we er op grote lijnen voor Prinsjesdag uit zijn met elkaar. Het wordt een drukke zomer, alle verloven zijn ingetrokken.”

Coen van Oostrom in 2016.

Voor het eerst sinds 2023 vliegen minder mensen van en naar Nederland

Opmerkelijk nieuws vanochtend van het CBS. Voor het eerst sinds de coronapandemie is het aantal luchtvaartpassagiers vanaf en naar de vijf nationale luchthavens in Nederland afgenomen. In het eerste kwartaal van 2026 vlogen er 16,2 miljoen passagiers, en dat is 2 procent minder dan in dezelfde periode het jaar ervoor.

Wie denkt dat reizigers massaal tot inkeer zijn gekomen en om duurzaamheidsredenen niet meer willen vliegen heeft het mis. Een combinatie van hevige sneeuwval begin januari en de gevolgen van de Israëlisch-Amerikaanse oorlog tegen Iran zijn de belangrijkste verklaringen, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek vanochtend.

De grootste daling was te zien bij Schiphol, dat goed is voor 89 procent van alle vluchten en 88 procent van alle passagiers. In het eerste kwartaal van dit jaar telde Schiphol 102.000 vluchten, 6,4 procent minder dan een jaar eerder. Het aantal passagiers nam af met 3,1 procent tot 14,4 miljoen. De sneeuwval begin januari is de grootste ‘boosdoener’, aldus het CBS.

Opvallend is verder de forse daling van het aantal vluchten naar het Midden-Oosten. In maart 2026 vlogen er 425 vliegtuigen van en naar Israël, Jordanië, Qatar, Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten. Dat is 60 procent minder dan in dezelfde maand een jaar eerder. Van en naar Israël daalde het aantal vluchten met 85 procent, en het aantal passagiers zelfs met  90,5 procent.

Wat ons verder opviel vanochtend:

In Las Vegas beginnen dit weekend de Enhanced Games: doping, aangepaste kleding alles mag. Als sporter kun je een echte carrière daarna op je buik schrijven. Het prijzengeld is echter torenhoog, lezen we in Trouw.

In de Financial Times veel stukken over de geplande beursgang van SpaceX van Elon Musk. Een mooi inkijkje in hoe Wall Street zich tot de beursgang verhoudt, biedt de nieuwsbrief Due Dilligence: zakenbank Morgan Stanley dacht op basis van de nauwe contacten met Musk de deal binnen te hebben, maar Goldman Sachs ging ermee aan de haal.

Gisteren kwamen de naar beneden bijgestelde groeicijfers voor Europa binnen (de groei vertraagt, de inflatie neemt toe). Vandaag in het FD het nieuws dat de inkoopmanagersindex voor de eurozone in mei is gedaald naar 47,5 punten, de scherpste krimp sinds 2023. Bedrijven verliezen snel vertrouwen, snijden banen weg en rekenen hogere kosten door.

Deel gemeenteraad Arnhem wil Yivi als alternatief voor inlog met DigiD

Bij de gemeente Nijmegen is het al jaren mogelijk om te kiezen tussen twee verschillende manieren om veilig in te loggen. Burgers kunnen het bekende DigiD gebruiken, maar ook de wallet Yivi (dat vroeger IRMA heette). Dat wil een deel van de gemeenteraad van Arnhem nu ook.

Dat komt door de onrust rondom DigiD. Het cloudbedrijf dat het digitale platform daaronder beheert wordt mogelijk overgenomen door een Amerikaans bedrijf.

Yivi is een soort digitaal kluisje waarin je veilig persoonlijke gegevens bewaart, die je eerst ophaalt uit betrouwbare bronnen, zoals de basisadministratie van de overheid. Vervolgens kun je daarmee inloggen en die gegevens desgewenst delen. Overigens moet je wel eenmalig bij Yivi inloggen met DigiD om de gegevens in die digitale kluis te laden.

Een raadslid van PRO (voorheen GroenLinks-PvdA) wil dat het college van bestuur in Arnhem burgers ook Yivi gaat aanbieden als alternatief voor DigiD. Gesteund door de Partij voor de Dieren, Arnhem Centraal, Volt, D66 en Burgerbelang Arnhem stelde hij het college een reeks vragen.

Het college heeft schriftelijk geantwoord dat DigiD op dit moment het enige wettelijk erkende middel is om mee in te loggen. De wallet Yivi is vooral bedoeld om gegevens te delen en vooralsnog niet „juridisch en bestuurlijk erkend als formeel inlogmiddel”.

De gemeente Nijmegen komt op basis van twee juridische analyses tot een andere conclusie, zegt een woordvoerder. Wethouder Tobias van Elferen van Digitalisering laat weten „inwoners regie op eigen gegevens te willen geven” en „Yivi als een privacyvriendelijk alternatief voor DigiD te zien.”

De Tweede Kamer krijgt straks trouwens een vertrouwelijke briefing van ambtenaren van Binnenlandse Zaken over de stand van zaken rondom de voorgenomen overname van Solvinity.

De Tweede Kamer is vrijwel unaniem bezorgd over de mogelijke gevolgen van die overname, maar verdeeld over de manier waarop ze zich moeten opstellen. De Groep Markuszower wilde een spoeddebat en werd gesteund door onder meer PRO, BBB en DENK en de kleine christelijke partijen. Maar een meerderheid van onder meer VVD, CDA en D66 wil afwachten wat de bevindingen zijn van het Bureau Toetsing Investeringen, dat de overname onderzoekt, en wat de minister van Economische Zaken op basis daarvan besluit.

ACM gaat onderzoeken hoe producten langer mee kunnen gaan

Bij mij thuis ligt al tijden een oude iPad te verstoffen. Het scherm ziet er twaalf jaar na de aanschaf nog altijd prima uit en doet in scherpte niets onder voor nieuwere edities. Maar wat er op het scherm verschijnt, is wel zwaar verouderd. Er komen al jaren geen software-updates meer voor uit, waardoor er vrijwel geen apps meer op draaien. Suggesties voor wat je met zo’n oudje nog kunt doen, zijn welkom.

Dit probleem van prima hardware die vervangen wordt omdat de software verouderd raakt, is de Autoriteit Consument en Markt een doorn in de oog. De toezichthouder gaat daarom onderzoek doen naar de gebruiksduur van apparaten.

Daarnaast kijkt de ACM naar de belemmeringen die consumenten ervaren wanneer ze aanspraak willen maken op garantie om een apparaat te laten repareren of vervangen. Voor het onderzoek spreekt de ACM met zowel fabrikanten als winkeliers. Daaruit moeten aanbevelingen komen.

Die moeten ervoor zorgen dat producten voortaan langer mee kunnen gaan. „Voor de brede welvaart en de weerbaarheid van mensen en bedrijven op lange termijn is de overgang naar een duurzame economie cruciaal”, zegt ACM-bestuurslid Martijn Ridderbos in een persbericht.

De toezichthouder doet verder nog onderzoek naar duurzaamheidsclaims. Die mogen niet onjuist of misleidend zijn. En vanaf september mogen bedrijven ook geen gebruik meer maken van zelfverzonnen keurmerken waar geen onafhankelijke controle op zit.

Groeiverwachtingen Europese economie naar beneden bijgesteld, verwachte inflatie juist flink verhoogd

De Europese Commissie heeft haar verwachtingen voor de economische groei van de EU naar beneden bijgesteld. Naar verwachting zal het bruto binnenlands product van de EU-landen dit jaar met 1,1 procent stijgen. Eind vorig jaar verwachtte de Commissie nog dat dat 1,4 procent zou zijn. Voor de landen in de eurozone is de verwachte groei zelfs maar 0,9 procent.

Tegelijkertijd denkt de Commissie dat de inflatie wel harder toe zal nemen: die wordt nu op gemiddeld 3,1 procent geraamd. Dat was eind vorig jaar nog 2,1 procent.

Reden voor de somberdere prognoses is de oorlog in het Midden-Oosten en de energieprijzen die daardoor zijn gestegen. De Commissie verwacht dat de energieprijzen in 2027 weer zullen afnemen en dat de economische groei en inflatie dan ook bijtrekken. Wel wordt verwacht dat de energiekosten 20 procent hoger zullen blijven dan voor het uitbreken van de oorlog. „De EU moet leren van crises uit het verleden en haar afhankelijkheid van de import van fossiele brandstoffen verminderen”, zegt Eurocommissaris Valdis Dombrovskis (Economie).

Uit cijfers van marktonderzoekers S&P Global blijkt ondertussen dat de economische activiteit in de eurozone deze maand is gekrompen, eveneens als gevolg van de oorlog. Vooral de belangrijke dienstensector wordt hard getroffen door kostenstijgingen.

„De voorlopige cijfers van mei laten zien dat de economie van de eurozone steeds zwaarder te lijden heeft onder de oorlog in het Midden-Oosten”, zegt Chris Williamson, hoofdeconoom bij S&P.

Eurocommissaris van Economie Valdis Dombrovskis zegt dat de EU zijn afhankelijkheid van de import van fossiele brandstoffen moet verminderen.

Vakantiegeld dit jaar hoger voor lagere inkomens, en lager voor middeninkomens

Deze maand krijgen veel werknemers bij hun salarisuitbetaling ook het jaarlijkse vakantiegeld uitgekeerd. Door wijzigingen in de belastingen zijn er verschillen in hoeveel mensen daar netto van overhouden, meldt HR-dienstverlener ADP vandaag.

Personeel met een lager inkomen gaat er dit jaar op vooruit. Wie een brutomaandloon heeft van 1.000 euro, krijgt de grootste stijging en houdt dit jaar van het vakantiegeld netto 221 euro meer over. Bij een bruto salaris van 2.250 euro is er een plus van 132 euro. Maar wie maandelijks bruto 2.000 euro verdient, gaat er juist 5 euro op achteruit. Dat komt volgens ADP omdat de arbeidskorting bij dat salaris minder snel wordt opgebouwd dan vorig jaar.

Dalingen zijn er ook bij de middeninkomens. Bij een brutoloon van 2.500 of 2.750 euro gaat het vakantiegeld ook netto met een paar euro achteruit, eveneens door veranderingen in de opbouw van arbeidskorting. En wie modaal (3.704 euro) of anderhalve keer modaal verdient gaat krijgt ook tussen de 5 en 7 euro minder, maar dat komt dan weer door de stijging van het tarief van de middelste belastingschijf.

Wie precies 3.000 euro verdient, gaat er dan weer zo’n 39 euro op vooruit. Voor mensen die geen hogere belastingkunde hebben gedaan, is het dus een kwestie van wachten op het loonstrookje om te zien hoe het voor hen uitpakt.

Naast reisorganisaties proberen ook winkeliers consumenten te verleiden om hun vakantiegeld uit te komen geven.

Barney Frank, drijvende kracht achter strengere regels voor banken en Amerikaans gay-icoon, is overleden

Voormalig Democratisch afgevaardigde Barney Frank is deze week op 86-jarige leeftijd overleden. Normaal zijn overlijdens van Amerikaanse congresleden geen aanleiding voor een economieblog, maar die van Frank wél. Hij was namelijk drijvende kracht achter strengere wetgeving voor Amerikaanse financiële instellingen na de kredietcrisis van 2008.

Franks naam leeft voort in de Dodd-Frank-act, een Amerikaanse wet die ondanks afzwakkingen onder leiding van de president Donald Trump het handelen van banken nog altijd aan banden leggen. De afgevaardigde uit Massachusetts was in 2006 voorzitter geworden van de Financial Service Committee, en maakte in die rol de Amerikaanse sub-primehypothekencrisis die leidde tot de val van zakenbank Lehman Brothers in volle hevigheid mee.

De Dodd-Frank-act was een poging om die crisis, waarbij financiële instellingen te ernstig met elkaar verweven bleken, in de toekomst te voorkomen. De basis van de wet was dat banken niet meer met eigen geld en voor eigen gewin mochten beleggen. Daarnaast verzwaarde de wet het toezicht op banken en de kapitaaleisen en kwam er meer consumentenbescherming.

Tegen de wet kwam felle oppositie van Republikeinen en van banken zelf, die vonden dat de strengere regels de financiële sector te veel in hun groei belemmerde. In zijn eerste termijn zette Donald Trump dan ook al het mes in de Dodd-Frank-act, en in zijn tweede termijn is hij daarmee doorgegaan. Zo zette hij de Consumer Financial Protection Bureau grotendeels buitenspel. Overigens waren ook met een volledig actieve Dodd-Frank-act Amerikaanse banken in staat om na de kredietcrisis hun greep op het internationale bankwezen sterk te vergroten.

In zijn memoires, waaruit The Wall Street Journal in een necrologie citeert, keek Frank terug op deze periode: „Ik ben niet naar Washington gekomen om ruzies tussen rijke mensen te beslechten. Ik wilde mensen helpen die ik als arm beschouwde, dus wilde ik me inzetten voor huisvesting. Maar als je voorzitter wordt [van de Financial Service Committee], heb je geen keuze.”

Franks naam leeft trouwens niet alleen voort als iemand die de Amerikaanse financiële sector beknotte. Hij was namelijk ook de eerste openlijk homoseksuele politicus in de Verenigde Staten – Amerikaanse media noemen Frank in hun stukken over zijn dood dan ook ‘gay-icon’. Frank kwam wel pas na 32 jaar ‘uit de kast’. Over hoe hij daartoe gedwongen werd en over hoe hij daarna voorvechter was voor Amerikaanse lhbti+-rechten, schreef hij in 2025 in Politico: My Life as a Gay Congressman.

Barney Frank in 2004

TikTok en YouTube beschermen kinderen niet genoeg, vindt de Britse toezichthouder

TikTok en YouTube beschermen kinderen niet genoeg tegen schadelijke inhoud. Dat vindt de Britse mediatoezichthouder Ofcom. Uit onderzoek blijkt dat bijna driekwart van de Britse kinderen tussen de 11 en 17 jaar dat soort beelden tegenkomt tijdens het scrollen.

Volgens de waakhond hebben de twee videoplatforms geen serieuze toezeggingen gedaan om hun algoritmische aanbevelingsfeeds veiliger te maken. Zij stellen dat hun apps al veilig genoeg zijn voor kinderen. Maar Ofcom zegt dat „uit onze uitgebreide bevindingen blijkt dat ze nog altijd niet veilig genoeg zijn”.

Snapchat, Meta en Roblox deden wel toezeggingen om hun apps veiliger te maken. De Britse regering overweegt ondertussen om sociale media helemaal te verbieden voor kinderen onder de 16 jaar.

TikTok reageert fel op het Ofcom-onderzoek. „Het is zeer teleurstellend dat Ofcom onze bestaande en nieuwe veiligheidsfuncties niet erkent”, zegt een woordvoerder.

In Australië is ondertussen een einde gekomen aan een lange juridische strijd tussen X en de internettoezichthouder. Het sociale medium erkent nu dat het de regels voor de bestrijding van online kindermisbruik heeft geschonden en betaalt een boete van 650.000 Australische dollar (circa 400.000 euro). Die boete werd al in 2023 opgelegd.

Dit bericht is om 15:23 aangevuld met een reactie van TikTok.

Na Musk versus Altman in de rechtszaal volgt nu de beursgangstrijd: wie heeft het grootste bedrijf?

De juridische strijd tussen Elon Musk en Sam Altman werd begin deze week geslecht met een nederlaag voor Musk. Nu zetten de mannen in op een nieuw wedstrijdje ver plassen: de beursgangen van hun AI-bedrijven. Voorlopig lijkt Musk daarbij de grootste te hebben, zo bleek uit vannacht gepresenteerde plannen.

In de 200.000 woorden tellende prospectus van Musks SpaceX laat nog eens zien hoe breed dat bedrijf is geworden. Naast ruimteluchtvaart en satellietinternet valt daar ook Musks AI-lab xAI en sociaal medium X onder. De beursgang wordt volgende maand verwacht.

De internetdiensten van Starlink zijn vooralsnog de grote geldmachine voor SpaceX. De AI-divisie is juist sterk verlieslatend, maar moet wel de toekomst van het bedrijf vormen. En hoewel er enorm grote investeringen worden gedaan, lopen de eigen AI-modellen nog altijd achter op die van concurrenten. Uit de documenten werd wel duidelijk dat concurrent Anthropic nu 15 miljard dollar per jaar betaalt om ruimte te huren in datacentra van SpaceX.

Eerder meldden media al dat SpaceX mikt op een waardering van tussen de 1.750 en 2.000 miljard dollar en dat met de verkoop van een plukje aandelen 75 miljard dollar opgehaald moet worden. Musk houdt de touwtjes zelf stevig in handen door een overgroot deel van de aandelen met stemrecht te houden. Daardoor zal hij als ceo vrijwel niet te ontslaan zijn.

OpenAI komt naar verwachting later deze week met zijn beursplannen, schrijft de Financial Times. Daarbij mikt het bedrijf op een beursgang in september, waarmee het bedrijf op zo’n 1.000 miljard dollar gewaardeerd moet worden. Die planning staat nog niet vast, OpenAI kijkt ook naar de reactie van beleggers op SpaceX. Tegelijkertijd wil het bedrijf wel Anthropic voorblijven, dat ook dit jaar naar de beurs wil. Hoewel er veel interesse is in AI-bedrijven, kunnen beleggers immers niet eindeloos geld inleggen.

Verder in het nieuws:

Chipmaker Nvidia spint garen bij de AI-wapenwedloop. Afgelopen kwartaal boekte het bedrijf opnieuw recordresultaten. De omzet was 81,6 miljard dollar, 85 procent meer dan een jaar eerder. De nettowinst steeg ook flink tot 58,3 miljard dollar.

De financiële situatie van huiseigenaren is verslechterd na een periode van herstel. Dat meldt de Nationale Hypotheek Garantie (NHG). Meer huizenbezitters hebben moeite om hun woonlasten te betalen. Ook zijn er meer achterstanden bij het betalen van de hypotheeklasten. „Waar eerst een afgebakende groep problemen ervaarde, raakt dit nu ook huishoudens die eerder als financieel stabiel werden gezien”, zegt de NHG.

De werkloosheid is afgelopen maand licht gedaald naar 3,9 procent, meldt het CBS. In maart was dat nog 4 procent. Wel waren er nog altijd meer werklozen dan een jaar geleden. Ook nam het aantal ww-uitkeringen iets toe.

OpenAI-ceo Sam Altman komt aan bij de rechtbank op 14 mei.